شرکت تاکسی اینترنتی اوبر با همکاری شرکت بریتانیایی وِیو، نخستین سرویس تاکسی اینترنتی خودران بریتانیا را در پایتخت این کشور راهاندازی کرده است. این سرویس از ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ فعالیت خود را در لندن آغاز کرده و در نخستین مرحله، ۱۵ دستگاه فورد موستانگ Mach-E برقی مجهز به فناوری رانندگی خودران وِیو را در خیابانهای لندن به کار گرفته است. با این حال، خودروها در شرایط فعلی هنوز بهطور کامل بدون راننده فعالیت نمیکنند و یک راننده ایمنی آموزشدیده و دارای مجوز در هر خودرو حضور دارد تا بر عملکرد سامانه خودران نظارت کند و در صورت نیاز کنترل خودرو را در اختیار بگیرد.
بر اساس این طرح، مسافرانی که از طریق اپلیکیشن اوبر یکی از گزینههای UberX، Uber Electric یا Uber Comfort را انتخاب میکنند، ممکن است یک دستگاه فورد موستانگ Mach-E مجهز به فناوری وِیو دریافت کنند. استفاده از این خودروهای خودران هزینه اضافی برای مسافران ندارد. با این حال، افرادی که ترجیح میدهند سفر آنها توسط یک راننده انسانی انجام شود، میتوانند پیش از رسیدن خودرو، گزینه سفر خودران را رد کنند.
با وجود استفاده از عنوان تاکسی رباتیک یا تاکسی خودران، این خودروها هنوز به معنای واقعی کلمه بدون راننده نیستند. در مرحله فعلی، هر خودرو یک راننده آموزشدیده و دارای مجوز از سازمان حملونقل لندن دارد. این راننده وظیفه دارد شرایط اطراف خودرو و عملکرد سامانه خودران را زیر نظر داشته باشد و در صورت بروز مشکل یا نیاز به مداخله، کنترل خودرو را در اختیار بگیرد. اوبر و وِیو هنوز زمان مشخصی برای حذف این نظارت انسانی و آغاز فعالیت کاملاً بدون راننده اعلام نکردهاند.
باز کردن درهای خودرو و آغاز سفر از طریق اپلیکیشن اوبر انجام میشود. پس از سوار شدن، مسافران به نمایشگرهای تعاملی داخل خودرو دسترسی خواهند داشت. این نمایشگرها از ۶۴ زبان پشتیبانی میکنند و مسیر مورد نظر خودرو برای رسیدن به مقصد را نیز به مسافر نشان میدهند.
یکی از مهمترین ویژگیهای سرویس وِیو، محدوده گسترده فعالیت آن در لندن است. برخلاف برخی سرویسهای خودران در دیگر نقاط جهان که فعالیت خود را به محلهها و مناطق مشخص و از پیش نقشهبرداریشده محدود میکنند، خودروهای وِیو میتوانند تقریباً در سراسر لندن فعالیت کنند. تنها مناطق فرودگاهی از محدوده فعالیت این خودروها خارج هستند.
این قابلیت به سامانه رانندگی خودران AV2.0 وِیو مربوط میشود. این سامانه از یک راننده مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده میکند که به جای اتکا به نقشههای بسیار دقیق و مجموعهای گسترده از دستورالعملهای از پیش نوشتهشده، از تجربه رانندگی واقعی برای یادگیری استفاده میکند. شرکت وِیو آموزش این فناوری را در خیابانهای لندن از سال ۲۰۱۸ آغاز کرده است و در نتیجه، سامانه هوش مصنوعی آن طی سالهای گذشته با طیف بسیار گستردهای از شرایط واقعی رانندگی و موقعیتهای مختلف ترافیکی روبهرو شده است.
در این روش، خودرو صرفاً بر اساس مجموعهای ثابت از قوانین از پیش تعیینشده تصمیمگیری نمیکند، بلکه سامانه هوش مصنوعی با استفاده از تجربههای رانندگی میآموزد که در شرایط مختلف جادهای و ترافیکی چگونه رفتار کند. این رویکرد به وِیو اجازه داده است فناوری خود را برای محیط پیچیده شهری مانند لندن توسعه دهد؛ شهری که خیابانهای شلوغ، ترافیک سنگین و حضور همزمان خودروها، موتورسیکلتها، دوچرخهها و عابران پیاده، شرایط دشواری را برای سامانههای رانندگی خودران ایجاد میکند.
بیش از ۱۴۰ هزار نفر از ساکنان لندن تاکنون از طریق بخش «ترجیحات سفر» اوبر برای استفاده از سفرهای خودران اعلام آمادگی کردهاند، اما احتمال سوار شدن آنها به یکی از خودروهای وِیو در شرایط فعلی چندان زیاد نیست. دلیل اصلی این موضوع، تعداد بسیار محدود خودروهای فعال در این طرح است. در حال حاضر تنها ۱۵ دستگاه فورد موستانگ Mach-E در ناوگان وِیو در لندن حضور دارند، در حالی که تعداد خودروهای اوبر در این شهر حدود ۱۰۰ هزار دستگاه است. بنابراین، ناوگان خودران فعلی در مقایسه با ناوگان عادی اوبر بسیار کوچک است و ظرفیت این سرویس در مرحله نخست محدود خواهد بود.
لندن شهر محل فعالیت وِیو محسوب میشود، اما این شرکت قصد ندارد فعالیت خود را به پایتخت بریتانیا محدود کند. وِیو و اوبر برنامه دارند همکاری خود را در ۱۲ بازار بینالمللی گسترش دهند و فناوری رانندگی خودران را در شهرهای بیشتری به کار بگیرند.
یکی از مهمترین بازارهای بعدی، ژاپن خواهد بود. بر اساس برنامه اعلامشده، خودروهای نیسان لیف مجهز به فناوری هوش مصنوعی وِیو قرار است اواخر سال جاری میلادی در توکیو وارد فعالیت شوند. ورود این خودروها به توکیو، مرحله بعدی توسعه همکاری وِیو و اوبر خواهد بود و میتواند تجربه این فناوری را در محیط شهری متفاوتی نسبت به لندن افزایش دهد.
اوبر نیز برنامه گستردهای برای توسعه خدمات خودران دارد و انتظار میرود تا پایان سال ۲۰۲۶، سفرهای خودران از طریق پلتفرم این شرکت در حداکثر ۱۵ شهر فعال شوند. به این ترتیب، آغاز فعالیت ۱۵ دستگاه فورد موستانگ Mach-E در لندن را میتوان نخستین مرحله از برنامه گستردهتر اوبر برای ادغام خودروهای خودران با شبکه حملونقل اینترنتی این شرکت دانست.
ورود خودروهای خودران به خیابانهای لندن همچنین نشاندهنده آغاز مرحلهای جدید در توسعه حملونقل خودکار در بریتانیا است. با وجود اینکه در برخی شهرهای جهان خودروهای خودران بدون حضور راننده انسانی به فعالیت تجاری مشغول هستند، سرویس جدید اوبر و وِیو در لندن فعلاً با حضور راننده ایمنی فعالیت میکند. در نتیجه، این پروژه را میتوان گامی مهم در مسیر تجاریسازی فناوری رانندگی خودران در بریتانیا دانست؛ هرچند رسیدن به مرحلهای که خودروها بدون حضور هیچ فردی در داخل کابین مسافران را جابهجا کنند، همچنان به توسعه فناوری، تجربه بیشتر و تأییدهای قانونی نیاز دارد.
نظر شما چیست؟