شرکت سونی، غول ژاپنی صنعت الکترونیک، ایده‌ای غیرمعمول برای توسعه فناوری‌های داخل خودرو ارائه کرده است که می‌تواند شیوه نمایش و انتقال تبلیغات به سرنشینان را به شکل قابل‌توجهی تغییر دهد. این شرکت اختراع جدیدی را به ثبت رسانده که بر اساس آن، خودرو می‌تواند تبلیغات محیطی یا محتوای تبلیغاتی در حال پخش را شناسایی کرده و متناسب با موضوع آن‌ها، رایحه مشخصی را در فضای کابین منتشر کند. به این ترتیب، تبلیغات علاوه بر تصویر و صدا، از طریق حس بویایی نیز به سرنشینان منتقل خواهند شد.
در سال‌های اخیر، استفاده از دوربین‌ها، رادارها و حسگرهای مختلف برای شناسایی محیط اطراف خودرو به امری رایج تبدیل شده است، اما ایده جدید سونی کاربرد متفاوتی برای این تجهیزات در نظر گرفته است. برای مثال، تصور کنید هنگام رانندگی از کنار یک بیلبورد تبلیغاتی مربوط به رستوران همبرگر عبور می‌کنید و هم‌زمان بوی گوشت تازه پخته‌شده در کابین خودرو منتشر می‌شود. همچنین ممکن است هنگام نمایش تبلیغ شکلات روی نمایشگر سیستم اطلاعات و سرگرمی، رایحه شکلات در فضای داخلی خودرو پخش شود.
این فناوری در قالب یک درخواست ثبت اختراع ارائه شده که جزئیات آن پنجم نوامبر توسط اداره ثبت اختراعات و علائم تجاری ایالات متحده آمریکا (USPTO) منتشر شده و وب‌سایت Patentlyze آن را شناسایی کرده است. بر اساس اسناد منتشرشده، سامانه پیشنهادی سونی با ترکیب دوربین‌ها، موقعیت‌یابی GPS، پایگاه‌های داده تبلیغاتی و تجهیزات انتشار رایحه، امکان تبدیل تبلیغات دیداری و شنیداری به تجربه‌ای مبتنی بر حس بویایی را فراهم می‌کند.
در ساختار پیشنهادی این سامانه، یک دوربین خارجی وظیفه بررسی محیط اطراف خودرو و شناسایی بیلبوردها، تابلوهای تبلیغاتی و نمایشگرهای دیجیتال را بر عهده دارد. پس از شناسایی یک تبلیغ، سامانه به پایگاه داده آنلاین مدیریت رایحه متصل می‌شود تا مشخص کند آیا کمپین تبلیغاتی موردنظر در این پایگاه ثبت شده است یا خیر.
این پایگاه داده اطلاعات مختلفی درباره هر تبلیغ نگهداری می‌کند که از جمله آن‌ها می‌توان به رایحه اختصاص‌یافته، موقعیت جغرافیایی، جهت قرارگیری تبلیغ، مدت اعتبار کمپین و شرایط لازم برای انتشار بو اشاره کرد. خودرو همچنین با استفاده از اطلاعات GPS بررسی می‌کند که آیا واقعاً در حال عبور از کنار محل ثبت‌شده برای نمایش آن تبلیغ است یا خیر.
با این حال، ایده سونی به انتشار یک رایحه عمومی در تمام فضای کابین محدود نمی‌شود. در اسناد این اختراع، استفاده از دوربین داخلی برای بررسی ویژگی‌های سرنشینان نیز پیش‌بینی شده است. این دوربین می‌تواند با تحلیل تصاویر افراد حاضر در خودرو، سن و جنسیت احتمالی آن‌ها را تخمین بزند و بر اساس اطلاعات ثبت‌شده برای هر کمپین تبلیغاتی، مشخص کند رایحه موردنظر باید برای کدام سرنشین منتشر شود.
به این ترتیب، سامانه قادر خواهد بود به‌جای پخش بو در تمام کابین، رایحه را به سمت صندلی‌های مشخص هدایت کند. برای مثال، ممکن است یک تبلیغ در پایگاه داده به‌گونه‌ای تعریف شده باشد که رایحه اختصاصی آن فقط برای سرنشینانی با ویژگی‌های جمعیتی معین منتشر شود. همچنین امکان تعیین مدت‌زمان انتشار رایحه وجود دارد و در اسناد اختراع، بازه‌ای مانند ۳۰ ثانیه به‌عنوان نمونه مطرح شده است.
یکی دیگر از قابلیت‌های پیش‌بینی‌شده در این فناوری، تنظیم شدت انتشار رایحه بر اساس فاصله خودرو از محل تبلیغ است. به بیان دیگر، با نزدیک‌تر شدن خودرو به یک بیلبورد، شدت بوی مرتبط با آن می‌تواند افزایش پیدا کند. چنین قابلیتی به تبلیغ‌دهندگان اجازه می‌دهد تجربه‌ای فراتر از مشاهده یک تصویر تبلیغاتی ایجاد کنند و از حس بویایی برای جلب توجه مخاطبان بهره ببرند.
سونی همچنین کاربرد این فناوری را به تبلیغات کنار جاده محدود نکرده است. بر اساس توضیحات ارائه‌شده در اسناد اختراع، سامانه می‌تواند تبلیغات پخش‌شده از تلویزیون، رادیو و دستگاه‌های متصل مانند تلفن‌های هوشمند را نیز شناسایی کند. در این شرایط، خودرو با بررسی اطلاعاتی مانند شبکه پخش‌کننده، وب‌سایت یا زمان انتشار تبلیغ، محتوای موردنظر را تشخیص می‌دهد و رایحه مرتبط با آن را از پایگاه داده انتخاب می‌کند.
تجهیزات سخت‌افزاری این سامانه شامل محفظه‌های حاوی مواد معطر و دمنده‌هایی است که وظیفه هدایت رایحه به سمت صندلی‌های مختلف را بر عهده دارند. سونی در اسناد ثبت اختراع خود به آرایش‌های متفاوتی برای نصب این تجهیزات در نقاط مختلف کابین اشاره کرده تا امکان انتشار هدفمند رایحه برای سرنشینان فراهم شود.
البته کاربردهای پیشنهادی این فناوری تنها به صنعت تبلیغات مربوط نمی‌شود. سونی در توضیحات خود به امکان انتشار یک رایحه اختصاصی هنگام روشن شدن خودرو نیز اشاره کرده است. همچنین در خودروهای تاکسی می‌توان از این سامانه برای انتشار رایحه موردعلاقه مسافران هنگام ورود به کابین استفاده کرد. چنین کاربردهایی می‌توانند در شخصی‌سازی فضای داخلی خودرو و افزایش آسایش سرنشینان نقش داشته باشند.
با وجود جذابیت فنی این ایده، استفاده از آن پرسش‌هایی جدی درباره حریم خصوصی و حق انتخاب سرنشینان ایجاد می‌کند. یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها به استفاده از دوربین‌های داخلی برای تحلیل ویژگی‌های افراد مربوط می‌شود. در این سامانه، اطلاعات حاصل از بررسی سرنشینان، از جمله سن و جنسیت تخمینی آن‌ها، می‌تواند برای تعیین مخاطب یک رایحه تبلیغاتی مورد استفاده قرار گیرد.
موضوع دیگر، تمایل سرنشینان به دریافت تبلیغات از طریق حس بویایی است. خودروهای امروزی در حال حاضر به نمایشگرهای متعددی مجهز شده‌اند که انواع اطلاعات و محتوا را در اختیار راننده و سرنشینان قرار می‌دهند. اضافه شدن رایحه‌های تبلیغاتی به این مجموعه می‌تواند شکل تازه‌ای از تبلیغات هدفمند ایجاد کند که برخلاف تصاویر و صداها، ممکن است نادیده گرفتن آن برای سرنشینان دشوارتر باشد.
از سوی دیگر، حساسیت برخی افراد به بوهای مختلف و تفاوت سلیقه سرنشینان نیز می‌تواند به یکی از چالش‌های چنین سامانه‌ای تبدیل شود. برای مثال، انتشار بوی غذا در کابین ممکن است برای برخی افراد خوشایند باشد، اما برای گروه دیگری آزاردهنده تلقی شود. این موضوع اهمیت در نظر گرفتن امکان کنترل یا غیرفعال‌سازی چنین قابلیت‌هایی را نشان می‌دهد.
با این حال، ثبت یک اختراع لزوماً به معنای تصمیم قطعی سونی برای تولید تجاری این فناوری نیست. تجربه صنعت خودرو و فناوری نشان داده است که تنها بخشی از ایده‌های ثبت‌شده در نهایت به مرحله تولید و عرضه عمومی می‌رسند و بسیاری از آن‌ها صرفاً در قالب طرح‌های تحقیقاتی یا مفهومی باقی می‌مانند.
تجاری‌سازی سامانه پیشنهادی سونی همچنین به همکاری گسترده میان شرکت‌های مختلف نیاز خواهد داشت. خودروسازان باید تجهیزات سخت‌افزاری لازم برای انتشار رایحه را در محصولات خود نصب کنند و در مقابل، شرکت‌های تبلیغاتی و صاحبان بیلبوردها نیز باید اطلاعات کمپین‌های خود را در پایگاه داده مدیریت رایحه ثبت کنند. هماهنگی میان این مجموعه‌ها، به‌ویژه در مقیاس گسترده، می‌تواند یکی از موانع اصلی اجرای چنین طرحی باشد.
علاوه بر این، استفاده مداوم از سامانه انتشار بو ممکن است باعث باقی ماندن رایحه‌های مختلف در کابین شود؛ موضوعی که به‌ویژه در تبلیغات مرتبط با مواد غذایی می‌تواند تجربه ناخوشایندی برای برخی سرنشینان ایجاد کند.
در مجموع، اختراع جدید سونی نشان می‌دهد شرکت‌های فناوری تا چه اندازه به دنبال گسترش شیوه‌های تبلیغات تعاملی و فراگیر هستند. در حالی که تبلیغات دیجیتال تاکنون عمدتاً بر تصویر و صدا متکی بوده‌اند، ایده جدید این شرکت امکان استفاده تجاری از حس بویایی در خودرو را نیز مطرح می‌کند. با این حال، هنوز مشخص نیست این فناوری در آینده به محصولات تولیدی راه پیدا خواهد کرد یا به جمع اختراعاتی می‌پیوندد که هرگز از مرحله ثبت و توسعه مفهومی فراتر نرفته‌اند.
نظر شما چیست؟