تسلا سایبرکب در شهر آستین ایالت تگزاس آغاز به فعالیت کرده است. سایبرکب خودرویی تمامبرقی و دو نفره است که از ابتدا با هدف جابهجایی کاملاً خودران مسافران طراحی شده و برخلاف خودروهای معمولی، فرمان، پدالهای گاز و ترمز و آینههای جانبی ندارد. این خودرو قرار است یکی از ارکان اصلی برنامه تسلا برای توسعه شبکه روبوتاکسی باشد و به این شرکت اجازه دهد حملونقل مسافر را بدون حضور راننده انسانی به شکل گستردهتری دنبال کند.
نخستین سایبرکبهای تولیدی در شامگاه پنجشنبه در آستین وارد سرویس شدند و تعدادی از مسافران توانستند با این خودروهای بدون راننده جابهجا شوند. تسلا برای آغاز این برنامه رویدادی در مرکز شهر آستین برگزار کرد و صدها نفر برای مشاهده و تجربه این خودرو حضور داشتند. سایبرکبهای حاضر در این برنامه با رنگ طلایی در خیابانهای شهر تردد کردند و بخشی از خدمات رباتاکسی تسلا را تشکیل دادند.
سایبرکب در اصل برای استفاده بهعنوان یک خودروی خودران اختصاصی توسعه یافته است و تفاوت آن با خودروهایی که پس از تولید به فناوری رانندگی خودکار مجهز میشوند، در همین موضوع قرار دارد. در این خودرو، از ابتدا قرار نبوده است راننده انسانی کنترل خودرو را در اختیار داشته باشد. به همین دلیل، فضای داخلی آن تنها برای دو سرنشین طراحی شده و تجهیزات متداول مورد استفاده برای کنترل خودرو توسط انسان از آن حذف شدهاند.
تسلا نخستینبار سایبرکب را در سال ۲۰۲۴ معرفی کرد. این شرکت در زمان رونمایی اعلام کرده بود که هدف آن تولید خودرویی با قیمت کمتر از ۳۰ هزار دلار است؛ محصولی که بتواند هزینه جابهجایی با رباتاکسی را کاهش دهد و در عین حال بهصورت شبانهروزی در شبکه حملونقل مورد استفاده قرار گیرد. ایلان ماسک نیز بارها تأکید کرده است که آینده کسبوکار تسلا تنها به فروش خودروهای برقی محدود نخواهد بود و خدمات خودران و رباتاکسی میتوانند نقش مهمی در درآمدهای آینده شرکت داشته باشند.
با این حال، آغاز فعالیت سایبرکب در آستین تقریباً بلافاصله با یک چالش جدی مواجه شد. تنها چند ساعت پس از ورود نخستین خودروها به خیابانهای شهر، سازمان ملی ایمنی ترافیک بزرگراههای آمریکا، NHTSA، بررسی رسمی فرآیند تأیید ایمنی سایبرکب را آغاز کرد. این بررسی مشخصاً به نحوه تأیید خودرو توسط تسلا و میزان انطباق آن با استانداردهای ایمنی فدرال مربوط میشود.
سازمان NHTSA اعلام کرده است که در قالب یک بررسی موسوم به Audit Query، فرآیند خوداظهاری تسلا را ارزیابی خواهد کرد تا مشخص شود این شرکت بر چه مبنای فنی اعلام کرده است سایبرکب با تمام استانداردهای قابلاعمال ایمنی خودروهای فدرال مطابقت دارد. این بررسی حدود هزار دستگاه سایبرکب را در بر میگیرد و اطلاعات فنی، دادههای مورد استفاده تسلا و روش این شرکت برای تعیین استانداردهای قابلاجرا را بررسی خواهد کرد.
موضوع اصلی این بررسی به طراحی غیرمتعارف سایبرکب بازمیگردد. بسیاری از استانداردهای ایمنی فدرال آمریکا برای خودروهایی تدوین شدهاند که یک راننده انسانی در پشت فرمان آنها قرار میگیرد. در نتیجه، الزاماتی درباره وجود فرمان، پدالهای مختلف، آینههای دید عقب و جانبی و سایر تجهیزات کنترلی در این مقررات وجود دارد. سایبرکب اساساً بدون چنین تجهیزاتی طراحی شده است و همین مسئله پرسشهایی درباره نحوه تطبیق آن با مقررات فعلی ایجاد کرده است.
تسلا اعلام کرده است که سایبرکب را مطابق مقررات موجود تأیید کرده و نیازی به دریافت معافیت ویژه از NHTSA نداشته است. بر اساس سازوکار فعلی آمریکا، خودروسازان مسئولیت اولیه تأیید انطباق محصولات خود با استانداردهای فدرال را بر عهده دارند و NHTSA پس از آن میتواند این خوداظهاری را بررسی کند. با این حال، آغاز بررسی جدید نشان میدهد که نهاد فدرال قصد دارد مشخصاً نحوه استدلال تسلا درباره مواردی را بررسی کند که این شرکت آنها را برای یک خودروی کاملاً خودران غیرقابلاعمال دانسته است.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که NHTSA خود در حال بازنگری استانداردهای مربوط به خودروهای خودران است. این سازمان اعلام کرده است که مقرراتی در زمینه تجهیزاتی مانند پدال ترمز، برفپاککن، سیستمهای روشنایی و آینههای دید عقب در حال بررسی هستند تا در صورت نیاز با ویژگیهای خودروهای کاملاً خودران سازگار شوند. با این حال، تا زمانی که تغییرات قانونی نهایی نشوند، استانداردهای فعلی همچنان لازمالاجرا هستند.
سایبرکب از این نظر در نقطهای متفاوت از بسیاری از رقبای خود قرار دارد. شرکت ویمو که یکی از بزرگترین ارائهدهندگان خدمات رباتاکسی در آمریکا محسوب میشود، عمدتاً از خودروهای متعارف استفاده میکند که تجهیزات کنترلی استاندارد آنها حفظ شده و فناوری خودران روی این خودروها نصب شده است. در مقابل، سایبرکب از ابتدا بهعنوان یک وسیله نقلیه خودران طراحی شده و حذف فرمان و پدالها بخشی از فلسفه طراحی آن محسوب میشود.
شرکت زوکس نیز رویکردی مشابه سایبرکب دارد و خودروهای اختصاصی بدون فرمان و تجهیزات کنترلی راننده را برای خدمات رباتاکسی توسعه داده است. با این حال، زوکس برای فعالیت تجاری خودروهای خودران اختصاصی خود در آمریکا مسیر دریافت معافیت قانونی را طی کرده است. همین تفاوت باعث شده است روش تسلا برای تأیید و عرضه سایبرکب بدون دریافت چنین معافیتی مورد توجه نهادهای نظارتی قرار گیرد.
در حال حاضر، فعالیت سایبرکب در آستین هنوز در مقیاس محدودی انجام میشود و تسلا قصد دارد بهتدریج تعداد خودروهای این شبکه را افزایش دهد. این شرکت پیشتر نیز خدمات رباتاکسی خود را با استفاده از برخی خودروهای مدل Y در تعدادی از مناطق توسعه داده بود، اما سایبرکب نخستین محصول تسلا است که بهطور اختصاصی برای چنین مأموریتی طراحی شده است.
هدف نهایی تسلا ایجاد شبکهای از خودروهای خودران است که بتوانند بدون نیاز به راننده انسانی، مسافران را جابهجا کنند و پس از پایان هر سفر برای دریافت مسافر بعدی به حرکت خود ادامه دهند. از دیدگاه تجاری، حذف راننده میتواند یکی از مهمترین هزینههای عملیاتی سرویسهای حملونقل را کاهش دهد و به تسلا امکان دهد از هر خودرو در مدت زمان بیشتری از شبانهروز استفاده کند.
با وجود این، موفقیت این برنامه تنها به فناوری رانندگی خودکار وابسته نیست. تسلا باید بتواند ایمنی خودروها، قابلیت اطمینان سامانه خودران، انطباق با مقررات و اعتماد عمومی را نیز اثبات کند. آغاز بررسی NHTSA دقیقاً در همین نقطه اهمیت پیدا میکند، زیرا هرگونه تشخیص عدم انطباق میتواند روند توسعه و گسترش سایبرکب را با محدودیتهای جدید مواجه کند.
سایبرکب در شرایطی وارد خیابانهای آستین شده است که تسلا تلاش میکند خود را از یک خودروساز صرفاً برقی به شرکتی با تمرکز بیشتر بر هوش مصنوعی، رباتیک و حملونقل خودران تبدیل کند. ایلان ماسک نیز رباتاکسی را یکی از مهمترین بخشهای استراتژی آینده شرکت معرفی کرده است. با این حال، بررسی فدرال جدید نشان میدهد که ورود یک خودروی کاملاً خودران و فاقد کنترلهای سنتی به بازار آمریکا، علاوه بر یک چالش فناوری، یک آزمون مهم قانونی و نظارتی نیز خواهد بود.
در نتیجه، آغاز فعالیت سایبرکب در آستین را نمیتوان صرفاً شروع یک مدل جدید از خودروهای تسلا دانست. این خودرو در واقع نخستین آزمون جدی این شرکت برای تجاریسازی یک وسیله نقلیهای است که از ابتدا برای حذف راننده انسانی ساخته شده است. تسلا اکنون باید همزمان با توسعه شبکه رباتاکسی و افزایش تعداد خودروها، به پرسشهای نهادهای نظارتی درباره نحوه تأیید ایمنی سایبرکب نیز پاسخ دهد.
نظر شما چیست؟