در حالی که فناوریهای ایمنی خودرو طی چند دهه گذشته پیشرفت چشمگیری داشتهاند و میزان تلفات و جراحات ناشی از تصادفات را بهطور قابل توجهی کاهش دادهاند، نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد که زنان همچنان به اندازه مردان از این پیشرفتها بهرهمند نشدهاند. مطالعهای که توسط پژوهشگران دانشگاه فناوری گراتس اتریش انجام شده، نشان میدهد احتمال آسیبدیدگی زنان در تصادفات رانندگی حدود ۶۰ درصد بیشتر از مردان است؛ موضوعی که ریشه آن را باید در شیوه طراحی استانداردهای ایمنی و ابزارهای مورد استفاده در آزمایشهای تصادف جستوجو کرد.
محققان در این پژوهش، دادههای مربوط به تصادفات رانندگی در اتریش طی سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ را مورد بررسی قرار دادند. آنها علاوه بر تحلیل آمار واقعی، با استفاده از آزمایشهای تصادف و مدلهای مجازی بدن انسان، شرایط مختلف حوادث رانندگی را بازسازی کردند تا بتوانند تأثیر ویژگیهای بدنی افراد بر شدت آسیبها را با دقت بیشتری ارزیابی کنند.
نتایج این تحقیق نشان داد زنان در مقایسه با مردان بهمراتب بیشتر در معرض آسیبهای شدید در ناحیه قفسه سینه، ستون فقرات، بازوها و پاها قرار دارند. همچنین مشخص شد که زنان سالمند آسیبپذیرترین گروه در میان سرنشینان خودرو هستند و بیشترین احتمال بروز جراحات جدی را دارند.
به گفته پژوهشگران، یکی از دلایل اصلی این اختلاف به نحوه توسعه استانداردهای ایمنی خودرو در دهههای گذشته بازمیگردد. بخش عمدهای از این استانداردها بر اساس ویژگیهای فیزیکی یک مرد با جثه متوسط طراحی شدهاند. حتی آدمک تست تصادف زنانه که سالها در آزمایشهای ایمنی مورد استفاده قرار گرفته، در واقع نسخه کوچکشدهای از آدمک مردانه محسوب میشود و نماینده زنی با جثه بسیار کوچک است. این در حالی است که بر اساس یافتههای این مطالعه، حدود ۹۵ درصد زنان از این آدمک مرجع بزرگتر هستند و در نتیجه نتایج بهدستآمده از این آزمایشها نمیتواند شرایط واقعی بخش عمدهای از زنان را بهدرستی منعکس کند.
این وضعیت اکنون در حال تغییر است. دولت ایالات متحده در سال گذشته بهطور رسمی آدمک تست تصادف جدیدی با نام «ثور ۰۵ اف» (THOR-05F) را معرفی کرد. این آدمک پیشرفته برخلاف نمونههای قبلی، بر اساس ویژگیهای واقعی آناتومی بدن زنان طراحی شده و صرفاً یک نسخه کوچکشده از مدل مردانه نیست. در طراحی این آدمک از حسگرهای پیشرفته و ساختار بیومکانیکی دقیقتری استفاده شده است تا نحوه واکنش بدن زنان در هنگام تصادف با دقت بیشتری اندازهگیری و تحلیل شود.
پژوهشگران دانشگاه فناوری گراتس تأکید میکنند که زنان تنها مردانی با ابعاد کوچکتر نیستند و تفاوتهای آناتومیکی میان دو جنس میتواند تأثیر مستقیمی بر نوع و شدت آسیبهای ناشی از تصادفات داشته باشد. تفاوت در ساختار لگن، شکل قفسه سینه، هندسه شانهها و نحوه حرکت ستون فقرات از جمله عواملی هستند که میتوانند در زمان وقوع تصادف، الگوی آسیبدیدگی زنان را بهطور قابل توجهی با مردان متفاوت کنند.
این تحقیق همچنین به نقش مهم وضعیت نشستن سرنشینان در خودرو اشاره میکند. بررسیها نشان داده است که سرنشینان جلو معمولاً نسبت به رانندگان صندلی خود را بیشتر به عقب میخوابانند یا فاصله بیشتری از داشبورد و تجهیزات ایمنی خودرو دارند. این وضعیت میتواند عملکرد کیسههای هوا و کمربندهای ایمنی را کاهش دهد و میزان محافظت آنها را در زمان تصادف کمتر کند. از سوی دیگر، زنان در مقایسه با مردان بیشتر در جایگاه سرنشین جلو قرار میگیرند و به همین دلیل در معرض این نوع خطرات قرار دارند.
همزمان با انتشار چنین نتایجی، خودروسازان نیز در حال توسعه سامانههای ایمنی پیشرفتهتری هستند تا بتوانند محافظت مؤثرتری از سرنشینان با ویژگیهای فیزیکی مختلف ارائه دهند. برای نمونه، شرکت ولوو در کراساوور جدید EX60 از سامانه کمربند ایمنی چندتطبیقی استفاده کرده است. این فناوری میتواند در لحظه اطلاعاتی مانند جثه سرنشین، نحوه قرارگیری بدن، موقعیت نشستن روی صندلی و شدت تصادف را ارزیابی کند و سپس میزان نیروی واردشده توسط کمربند ایمنی را متناسب با شرایط تنظیم کند.
چنین سیستمی میتواند احتمال آسیبدیدگی افراد کوچکجثه را کاهش دهد و در عین حال سطح محافظت از سرنشینان بزرگتر را نیز بهبود بخشد. این رویکرد تفاوت چشمگیری با کمربندهای ایمنی سنتی دارد که معمولاً تنها بر اساس چند تنظیم ثابت عمل میکنند و توانایی تطبیق عملکرد خود با شرایط واقعی هر سرنشین را ندارند.
پژوهشگران معتقدند ترکیب آدمکهای تست تصادف واقعبینانهتر با فناوریهای ایمنی هوشمند و تطبیقی میتواند شکاف موجود در ایمنی زنان و مردان را کاهش دهد و در نهایت باعث شود خودروهای مدرن محافظت مؤثرتری از تمامی سرنشینان، صرفنظر از جنسیت و ویژگیهای فیزیکی آنها، ارائه کنند.
نظر شما چیست؟