شرکت جگوار لندرور در یکی از مهمترین مراحل دعوای حقوقی خود علیه خودروساز چینی بیوایدی به پیروزی رسیده است. دادگاه منطقهای لاهه در هلند روز جمعه با صدور حکمی اعلام کرد که طراحی شاسیبلند بیوایدی لئوپارد ۷ (Ti7)، حقوق ثبتشده جگوار لندرور در اتحادیه اروپا برای طراحی لندرور دیفندر را نقض میکند. بر اساس این تصمیم، واردات، تولید، فروش و هرگونه فعالیت تجاری مرتبط با این خودرو در سراسر اتحادیه اروپا ممنوع شده است. همچنین برای شرکتهای متخلف، جریمههایی در نظر گرفته شده که مجموع آنها میتواند به ۱۰ میلیون یورو برسد.
بیوایدی لئوپارد ۷ یک شاسیبلند پلاگین هیبریدی است که در نسخههای پنج و هفتنفره عرضه میشود. این خودرو سال گذشته وارد بازار چین شد و شرکت سازنده در حال آمادهسازی آن برای حضور در بازارهای بینالمللی است. با این حال، شباهتهای ظاهری این محصول با نسل جدید لندرور دیفندر از همان ابتدا توجه بسیاری را به خود جلب کرد و در نهایت زمینهساز شکایت حقوقی جگوار لندرور، زیرمجموعه گروه تاتاموتورز هند، شد.
مهمترین شباهتهای ظاهری دو خودرو به طراحی جعبهای بدنه، پنجرههای تقریباً عمودی، خط سقف صاف و افقی و نصب چرخ زاپاس روی درِ عقب مربوط میشود. ترکیب این ویژگیها باعث شده نمای کلی لئوپارد ۷ شباهت قابلتوجهی به لندرور دیفندر داشته باشد. با این حال، وکلای بیوایدی در جریان رسیدگی به پرونده تأکید کردند که میان طراحی دو خودرو تفاوتهای متعددی وجود دارد و نمیتوان محصول این شرکت را نسخهای کپیشده از دیفندر دانست.
نمایندگان حقوقی بیوایدی برای دفاع از موضع خود به تفاوت در طراحی چراغهای جلو، جلوپنجره، ساختار سپرها، کاپوت، پنجرهها و گلگیرها اشاره کردند. با وجود این استدلالها، دادگاه لاهه اعلام کرد که تفاوتهای مورد اشاره برای ایجاد برداشت بصری متفاوت از طراحی کلی دو خودرو کافی نیست و لئوپارد ۷ همچنان حقوق مربوط به طراحی ثبتشده دیفندر را نقض میکند.
بر اساس توضیحات مندرج در رأی دادگاه، طراحی لندرور دیفندر دارای مجموعهای از عناصر متمایز است که در کنار یکدیگر هویت ظاهری مشخصی به این شاسیبلند میبخشند. از جمله این ویژگیها میتوان به شانهها و گوشههای گرد بدنه، پنل شاخص تعبیهشده در ستون C، برشهای منحنی اطراف گلگیرها، ساختار پیوسته بخش شیشهای اتاق و فرم کلی بدنه اشاره کرد. قاضی پرونده تشخیص داده است که ترکیب این عناصر، ظاهری قابلشناسایی برای دیفندر ایجاد میکند و طراحی محصول بیوایدی از نظر برداشت کلی بصری، بیش از اندازه به آن نزدیک است.
نکته مهم این پرونده آن است که شکایت جگوار لندرور صرفاً بر مبنای شباهت لئوپارد ۷ به نسخه تولیدی دیفندر مطرح نشده است. این شرکت به حقوق ناشی از یک طرح صنعتی ثبتشده در اتحادیه اروپا استناد کرده که سابقه آن به سال ۲۰۱۸ بازمیگردد؛ یعنی یک سال پیش از معرفی عمومی نسل کنونی دیفندر در سال ۲۰۱۹. به همین دلیل، مبنای اصلی رسیدگی دادگاه، مقایسه طراحی محصول بیوایدی با طرح ثبتشده جگوار لندرور بوده است.
دادگاه پس از بررسی استدلالهای دو طرف به این نتیجه رسید که تفاوتهای موجود در جزئیات طراحی، تأثیر تعیینکنندهای بر برداشت کلی از ظاهر خودرو ندارند. در نتیجه، حقوق ثبتشده جگوار لندرور نقض شده و محدودیتهای تجاری علیه لئوپارد ۷ در قلمرو اتحادیه اروپا قابل اعمال است.
مطابق حکم صادرشده، شرکتهای تابعه بیوایدی در اروپا موظف هستند حداکثر ظرف یک هفته پس از دریافت رأی دادگاه، تمامی فعالیتهایی را که ناقض حقوق طراحی ثبتشده جگوار لندرور محسوب میشوند متوقف کنند. این ممنوعیت تنها به فروش مستقیم خودرو محدود نیست و واردات، تولید، پیشنهاد فروش، نگهداری در انبار، تحویل به مشتریان و هرگونه عرضه یا تجاریسازی لئوپارد ۷ در کشورهای عضو اتحادیه اروپا را نیز در بر میگیرد.
به این ترتیب، بیوایدی نمیتواند با استفاده از کانالهای توزیع جایگزین یا انتقال خودروها به انبارهای اروپایی، محدودیتهای تعیینشده را دور بزند. دامنه حکم بهگونهای تعریف شده که تقریباً تمامی مراحل ورود و عرضه تجاری این شاسیبلند در بازار اتحادیه اروپا را شامل میشود.
دادگاه همچنین برای اطمینان از اجرای حکم، مجازاتهای مالی قابلتوجهی تعیین کرده است. بر این اساس، در صورت ادامه تخلف، شرکتهای مشمول حکم باید به ازای هر روز یا حتی بخشی از یک روز نقض دستور دادگاه، مبلغ ۱۰۰ هزار یورو جریمه پرداخت کنند. در روش جایگزین، جگوار لندرور میتواند درخواست اعمال جریمه ۲۵ هزار یورویی برای هر مورد تخلف را مطرح کند. سقف مجموع این جریمهها ۱۰ میلیون یورو تعیین شده است.
با وجود اهمیت این تصمیم، موضوع قابلتوجه آن است که بیوایدی لئوپارد ۷ هنوز بهصورت رسمی در بازار اتحادیه اروپا عرضه نشده است. نمایندگان شرکت چینی نیز در جریان رسیدگی اعلام کردهاند که در حال حاضر برنامه مشخص و قطعی برای عرضه این خودرو در کشورهای عضو اتحادیه اروپا ندارند.
با این حال، دادگاه با توجه به اینکه بیوایدی حاضر نشده تعهد صریحی برای خودداری از ورود لئوپارد ۷ به این بازار ارائه کند، صدور دستور ممنوعیت را ضروری دانسته است. از این منظر، حکم صادرشده بیش از آنکه واکنشی به فروش گسترده و بالفعل این خودرو در اروپا باشد، اقدامی پیشگیرانه برای جلوگیری از نقض احتمالی حقوق جگوار لندرور در آینده محسوب میشود.
البته تصمیم دادگاه لاهه یک حکم مقدماتی است و لزوماً به معنای پایان قطعی اختلاف حقوقی دو خودروساز نیست. بر اساس مقررات مربوط به این پرونده، جگوار لندرور شش ماه فرصت دارد تا در صورت تمایل به ادامه پیگیری، دعوای اصلی را مطرح کند. بنابراین احتمال دارد رسیدگی قضایی به اختلاف طراحی دو خودرو در مراحل بعدی نیز ادامه پیدا کند.
در عین حال، جگوار لندرور نتوانسته است تمامی درخواستهای خود را در این پرونده به نتیجه برساند. یکی از مهمترین خواستههای این شرکت، گسترش ممنوعیت فروش لئوپارد ۷ به بازار بریتانیا بود که دادگاه آن را نپذیرفت. قاضی همچنین اعلام کرد که دادگاه لاهه صلاحیت رسیدگی و صدور حکم علیه شرکت بیوایدی بریتانیا را ندارد.
این بخش از رأی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برخلاف کشورهای عضو اتحادیه اروپا، مشتریان بریتانیایی هماکنون امکان ثبت سفارش لئوپارد ۷ را دارند و طبق برنامه اعلامشده، تحویل خودروهای سفارشگذاریشده از ماه ژانویه آغاز خواهد شد. بنابراین ممنوعیت صادرشده در هلند، در شرایط فعلی مانع ادامه برنامههای تجاری بیوایدی در بازار بریتانیا نمیشود.
علاوه بر این، دادگاه برخی دیگر از درخواستهای جگوار لندرور را نیز رد کرده است. از جمله این موارد میتوان به درخواست دسترسی به اسناد توقیفشده از بیوایدی، دریافت اطلاعات مربوط به شبکه توزیع و عرضه لئوپارد ۷ و الزام شرکت چینی به انتشار اطلاعیه عمومی درباره حکم دادگاه در وبسایتهای رسمی خود اشاره کرد.
در نتیجه، اگرچه جگوار لندرور موفق شده ممنوعیتی گسترده علیه فعالیت تجاری لئوپارد ۷ در اتحادیه اروپا به دست آورد، اما نتوانسته تمامی اقدامات تکمیلی مورد نظر خود را از طریق این مرحله از رسیدگی قضایی اجرایی کند.
در سوی مقابل، بیوایدی مخالفت شدید خود را با تصمیم دادگاه اعلام کرده و قصد دارد برای تغییر یا لغو این حکم درخواست تجدیدنظر ارائه کند. این خودروساز چینی در بیانیهای که در اختیار خبرگزاری رویترز قرار داده، تأکید کرده است که طراحی لئوپارد ۷ بهصورت مستقل و توسط تیمهای داخلی این شرکت انجام شده و هیچیک از حقوق مالکیت فکری جگوار لندرور را نقض نکرده است.
بیوایدی در واکنش رسمی خود اعلام کرده است که لئوپارد ۷ حاصل فعالیت مستقل طراحی این شرکت است و هیچگونه تعرضی به حقوق جگوار لندرور صورت نگرفته است. این شرکت همچنین تأکید کرده که برای اثبات نادرست بودن تصمیم دادگاه، از تمامی مسیرهای قانونی موجود استفاده خواهد کرد.
با توجه به تصمیم بیوایدی برای تجدیدنظرخواهی، احتمال طولانیتر شدن اختلاف حقوقی دو شرکت وجود دارد. با این حال، تا زمانی که حکم دادگاه لاهه در مرجع قضایی بالاتر لغو یا اصلاح نشود، ممنوعیت تعیینشده برای فعالیت تجاری لئوپارد ۷ در اتحادیه اروپا همچنان برقرار خواهد بود.
این پرونده از آن جهت اهمیت دارد که نشان میدهد حقوق مربوط به طراحی صنعتی خودروها میتواند حتی پیش از آغاز فروش رسمی یک محصول در بازار هدف، محدودیتهای حقوقی و تجاری گستردهای برای خودروسازان ایجاد کند. در شرایطی که شرکتهای چینی با سرعت در حال توسعه حضور بینالمللی خود هستند، اختلاف جگوار لندرور و بیوایدی میتواند به یکی از نمونههای مهم مناقشات حقوقی بر سر شباهت طراحی خودروها در بازار اروپا تبدیل شود.
نظر شما چیست؟